Πώς μπορεί ένα κλειστό σπίτι να επιστρέψει στην αγορά, όταν ο ιδιοκτήτης του δεν μπορεί να ολοκληρώσει την αίτησή του εξαιτίας μιας ασυμφωνίας στοιχείων; Το ζήτημα αυτό αναδεικνύει με Κοινοβουλευτική Ερώτησή του ο πρ. Υπουργός και Βουλευτής Ηρακλείου Λευτέρης Αυγενάκης, ζητώντας να αντιμετωπιστούν οι δυσλειτουργίες της πλατφόρμας της δράσης «Ανακαίνιση Κατοικίας».
Η Ερώτηση κατατέθηκε προς τους Υπουργούς Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Σταύρο Παπασταύρου, και Ψηφιακής Διακυβέρνησης, Δημήτρη Παπαστεργίου, με αφορμή επιστολή του Τεχνικού Επιμελητηρίου Ελλάδας – Τμήματος Ανατολικής Κρήτης (ΤΕΕ/ΤΑΚ), το οποίο καταγράφει δυσκολίες κυρίως στις αιτήσεις για κλειστές και μη ηλεκτροδοτούμενες κατοικίες.
Η δράση «Ανακαίνιση Κατοικίας», με προϋπολογισμό 500 εκατ. ευρώ, στηρίζει νοικοκυριά χαμηλού και μεσαίου εισοδήματος στην ανακαίνιση και την ήπια ενεργειακή αναβάθμιση παλαιών κατοικιών. Παράλληλα, μπορεί να συμβάλει στην επαναφορά κλειστών ακινήτων στην αγορά. Πρόκειται για έναν ιδιαίτερα σημαντικό στόχο στην Κρήτη και σε άλλες τουριστικά ανεπτυγμένες περιοχές, όπου η προσφορά κατοικιών για μακροχρόνια μίσθωση είναι περιορισμένη και το κόστος στέγασης πιέζει τα νοικοκυριά.
Το πρόβλημα στις αιτήσεις για κλειστά σπίτια
Για να χαρακτηριστεί μια κατοικία κλειστή, πρέπει να τεκμηριώνεται η μη χρήση της από τα φορολογικά στοιχεία και τα δεδομένα ηλεκτροδότησης. Μετά την τροποποίηση των κριτηρίων τον Ιούλιο του 2026, η προϋπόθεση μπορεί να καλύπτεται είτε από αδιάλειπτη διακοπή ηλεκτροδότησης κατόπιν αιτήματος που υποβλήθηκε πριν από την 1η Ιανουαρίου 2024, είτε από συνολική κατανάλωση κάτω των 100 kWh κατά τη διετία 2024–2025. Για το διάστημα από την αρχή του 2026 έως την υποβολή του αιτήματος προβλέπεται αντίστοιχο αναλογικό όριο.
Σύμφωνα με το ΤΕΕ/ΤΑΚ, κατά την ηλεκτρονική διασταύρωση εμφανίζονται ασυμφωνίες μεταξύ των στοιχείων της ΑΑΔΕ και του ΔΕΔΔΗΕ, ιδίως για μη ηλεκτροδοτούμενα ακίνητα. Έτσι, όπως επισημαίνει το Επιμελητήριο, απορρίπτονται αιτήσεις για κατοικίες που, κατά τους ενδιαφερόμενους, πληρούν τις ουσιαστικές προϋποθέσεις. Στις περιπτώσεις αυτές δεν παρέχεται εναλλακτικός τρόπος τεκμηρίωσης ή δυνατότητα χειροκίνητου ελέγχου των πραγματικών στοιχείων.
Ένα ακόμη ζήτημα είναι ότι, μετά την έκδοση της Βεβαίωσης Επιλεξιμότητας, δεν προβλέπεται δυνατότητα τροποποίησης, ακύρωσης ή διαγραφής της και εκ νέου υποβολής της αίτησης. Ένα λάθος στην καταχώριση ή μια εσφαλμένη αυτοματοποιημένη διασταύρωση μπορεί, επομένως, να αφήσει τον ενδιαφερόμενο χωρίς σαφή τρόπο διόρθωσης ή επανεξέτασης.
Η συμμετοχή των κλειστών κατοικιών χρειάζεται να εξεταστεί
Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία που είχαν δημοσιοποιηθεί στις 15 Ιουλίου 2026, είχαν εκδοθεί περισσότερες από 61.000 Βεβαιώσεις Επιλεξιμότητας, ενώ οι χρήστες της πλατφόρμας είχαν ξεπεράσει τις 250.000. Το ΤΕΕ/ΤΑΚ αναφέρει ότι από τις βεβαιώσεις αυτές περίπου 4.800 αφορούσαν κλειστά ακίνητα.
Ο Λευτέρης Αυγενάκης ζητά να εξεταστεί κατά πόσο το στοιχείο αυτό επιβεβαιώνεται και τι εμποδίζει περισσότερες κλειστές κατοικίες να ενταχθούν στη διαδικασία. Η αξιοποίηση των ακινήτων αυτών αποτελεί έναν από τους ουσιαστικούς στόχους της δράσης και προϋποθέτει μια διαδικασία προσβάσιμη και αξιόπιστη για τους δικαιούχους.
Νέα προθεσμία αφού αποκατασταθούν οι δυσλειτουργίες
Η προθεσμία έκδοσης Βεβαίωσης Επιλεξιμότητας για τις κλειστές κατοικίες είχε παραταθεί έως τις 31 Αυγούστου 2026. Ωστόσο, όπως τονίζεται στην Ερώτηση, μια νέα προθεσμία θα έχει πρακτικό αποτέλεσμα μόνο εφόσον προηγηθεί η οριστική αποκατάσταση των τεχνικών προβλημάτων. Χρειάζεται, επίσης, ειδική μέριμνα για πολίτες που επιχείρησαν εμπρόθεσμα να υποβάλουν αίτηση, αλλά εμποδίστηκαν από δυσλειτουργία της πλατφόρμας.
Παράλληλα, ζητείται η έγκαιρη δημοσίευση ολοκληρωμένου Οδηγού Εφαρμογής. Πολίτες και μηχανικοί πρέπει να γνωρίζουν με σαφήνεια πώς θα λειτουργήσει η δεύτερη φάση των αιτήσεων χρηματοδότησης, ποιες διορθώσεις και ενστάσεις θα επιτρέπονται, πώς θα αξιολογηθούν οι αιτήσεις και με ποια κριτήρια θα καθοριστεί η σειρά κατάταξης.
Πέντε συγκεκριμένα ερωτήματα προς τους Υπουργούς
Με την Κοινοβουλευτική Ερώτησή του, ο Λευτέρης Αυγενάκης ζητά να διευκρινιστεί:
- Ποιες τεχνικές και διοικητικές ενέργειες θα γίνουν για την αποκατάσταση της διαλειτουργικότητας της πλατφόρμας με την ΑΑΔΕ και τον ΔΕΔΔΗΕ, ιδίως στις περιπτώσεις μη ηλεκτροδοτούμενων κατοικιών.
- Εάν θα δοθεί δυνατότητα τροποποίησης, ακύρωσης ή διαγραφής και επανυποβολής της Βεβαίωσης Επιλεξιμότητας, καθώς και υποβολής ένστασης ή αιτήματος επανεξέτασης όταν μια απόρριψη οφείλεται σε τεχνικό σφάλμα.
- Πότε θα δημοσιευθεί ο πλήρης Οδηγός Εφαρμογής και ποιο είναι το χρονοδιάγραμμα της δεύτερης φάσης, ώστε πολίτες και μηχανικοί να έχουν σαφείς οδηγίες και επαρκή χρόνο προετοιμασίας.
- Εάν θα δοθεί νέα, επαρκής προθεσμία για τις κλειστές κατοικίες, η οποία θα αρχίσει μετά την αποκατάσταση των δυσλειτουργιών, με πρόβλεψη για όσους προσπάθησαν εμπρόθεσμα να υποβάλουν αίτημα.
- Πώς θα διασφαλιστεί ότι η τελική επιλογή των ωφελουμένων θα δίνει ουσιαστική προτεραιότητα στην επανένταξη κλειστών κατοικιών στην αγορά και θα βασίζεται σε αντικειμενικά κοινωνικά και εισοδηματικά κριτήρια, αντί να εξαρτάται αποκλειστικά από την ταχύτητα υποβολής.
Στόχος της παρέμβασης είναι να λειτουργήσει η δράση όπως σχεδιάστηκε: να στηρίξει τα νοικοκυριά που θέλουν να ανακαινίσουν την κατοικία τους και να δώσει σε κλειστά σπίτια τη δυνατότητα να επιστρέψουν στην αγορά. Για να συμβεί αυτό, οι δικαιούχοι χρειάζονται μια πλατφόρμα που λειτουργεί σωστά, σαφείς οδηγίες και πραγματική δυνατότητα να διορθώνουν σφάλματα.