Κύμα παραιτήσεων αντιδημάρχων σε όλη τη χώρα, με χαρακτηριστικό παράδειγμα τις μαζικές κινητοποιήσεις στην Ήπειρο και στον Βόλο, έχει προκαλέσει η πρόσφατη ψήφιση και εφαρμογή του Νέου Κώδικα Τοπικής Αυτοδιοίκησης (ν. 5314/2026). Οι νέες διατάξεις στερούν από δεκάδες αιρετούς τη δυνατότητα να ασκούν τα καθήκοντά τους χωρίς να θυσιάζουν την επαγγελματική τους υπόσταση.
Το Υπουργείο Εσωτερικών, υπό τον Θοδωρή Λιβάνιο, βρίσκεται ήδη σε διαδικασία αναζήτησης διορθωτικών λύσεων προκειμένου να αποτραπεί η διοικητική παράλυση των Δήμων.
Ποιοι αντιδήμαρχοι πλήττονται
Η αναστάτωση εστιάζεται κυρίως σε δύο κατηγορίες αιρετών στελεχών, λόγω των προβλέψεων του άρθρου 110 του νέου Κώδικα και των σχετικών εφαρμοστικών εγκυκλίων:
Άμισθοι Αντιδήμαρχοι – Δημόσιοι Υπάλληλοι: Με βάση τη νέα ερμηνεία, στερούνται το δικαίωμα της ειδικής διοικητικής άδειας με πλήρεις αποδοχές από την οργανική τους θέση. Αυτό τους αναγκάζει να επιλέξουν ανάμεσα στην εργασία τους και την προσφορά στον Δήμο.
Έμμισθοι Αντιδήμαρχοι – Ιδιωτικοί Υπάλληλοι: Διατηρείται το ασυμβίβαστο που απαγορεύει σε ενεργούς υπαλλήλους νομικών προσώπων ιδιωτικού δικαίου (Α.Ε., Ε.Π.Ε., Ι.Κ.Ε.) να αναλάβουν έμμισθη θέση, δημιουργώντας ανισότητες σε σχέση με ελεύθερους επαγγελματίες.
Κατάργηση Εντεταλμένων Συμβούλων: Η πλήρης κατάργηση του θεσμού αυτού οδήγησε στην αιφνίδια μεταφορά όλων των αρμοδιοτήτων στους ήδη επιβαρυμένους αντιδημάρχους, διογκώνοντας τον όγκο εργασίας τους.
Οι συνέπειες στους Δήμους
-Κρίσιμοι τομείς όπως η Κοινωνική Μέριμνα, η Καθαριότητα και τα Τεχνικά Έργα μένουν χωρίς πολιτικό προϊστάμενο.
– Έμπειρα αυτοδιοικητικά στελέχη αρνούνται να αναλάβουν θέσεις ευθύνης υπό το φόβο της οικονομικής ή επαγγελματικής τους εξόντωσης.
-Η Κεντρική Ένωση Δήμων Ελλάδας (ΚΕΔΕ) και περιφερειακοί δήμαρχοι ζητούν επιτακτικά άμεσες νομοθετικές τροποποιήσεις για να μην παγώσει η καθημερινότητα των πολιτών.
Επανορθωτικά μέτρα μελετά το Υπουργείο Εσωτερικών
Προκειμένου να κατευνάσει τις αντιδράσεις και να διορθώσει τις στρεβλώσεις, το Υπουργείο Εσωτερικών επεξεργάζεται συγκεκριμένες νομοθετικές παρεμβάσεις:
┌────────────────────────────────────────────────────────────────────────┐
│ ΕΠΙΚΕΙΜΕΝΕΣ ΡΥΘΜΙΣΕΙΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ │
├───────────────────────────────────┬────────────────────────────────────┤
│ 1. Επέκταση Διοικητικών Αδειών │ Θέσπιση ειδικής άδειας για άμισθους│
│ │ αντιδημάρχους-δημοσίους υπαλλήλους │
├───────────────────────────────────┼────────────────────────────────────┤
│ 2. Άρση Ασυμβίβαστου Ιδιωτικού │ Εξίσωση δικαιωμάτων έμμισθων │
│ Τομέα │ αντιδημάρχων που εργάζονται σε ΝΠΙΔ│
├───────────────────────────────────┼────────────────────────────────────┤
│ 3. Μεταβατική Περίοδος │ Πιθανή παράταση ισχύος για τις │
│ │ αρμοδιότητες εντεταλμένων συμβούλων│
└───────────────────────────────────┴────────────────────────────────────┘
Νομοθετική Προσθήκη για τις Άδειες: Εξετάζεται διάταξη που θα επιτρέπει ρητά στους άμισθους αντιδημάρχους που είναι δημόσιοι υπάλληλοι να λαμβάνουν τις προβλεπόμενες διευκολύνσεις χωρίς απώλεια αποδοχών.
Άρση Διακρίσεων στον Ιδιωτικό Τομέα: Μελέτη για την τροποποίηση των άρθρων που αποκλείουν τους υπαλλήλους εταιρειών, ώστε να διασφαλιστεί η ισονομία.
Έκδοση Διευκρινιστικής Εγκυκλίου: Άμεση έκδοση οδηγιών για την ομαλή κατανομή των αρμοδιοτήτων των πρώην εντεταλμένων συμβούλων, ώστε να μην υπερφορτωθούν οι υφιστάμενοι αντιδήμαρχοι.
Η ηγεσία του Υπουργείου επιδιώκει να ψηφιστούν οι διορθωτικές αυτές ρυθμίσεις το συντομότερο δυνατό, ώστε να αποκατασταθεί η εύρυθμη λειτουργία των ΟΤΑ και να σταματήσει το κύμα φυγής των αιρετών.